Mały nosek zatkany katarem i kaszel to już poważny problem u malucha. Gdy widzimy jak męczy się nasze dziecko jesteśmy gotowi zrobić wszystko by ulżyć mu w cierpieniu. Oto kilka rad jak pomóc naszemu maluchowi.

Przeziębienia u małych dzieci są znacznie większym problemem niż przeziębienie u dorosłych. Jeśli dziecko staje się ospałe, ma szkliste oczy, rozgrzane ciało, wypieki na twarzy i odczuwa suchość w ustach, możesz podejrzewać gorączkę. Często właśnie ona jest pierwszym sygnałem, że zaczyna się choroba. Warto wiedzieć, że wzrost temperatury ciała towarzyszący infekcji jest objawem pozytywnym. Sygnalizuje bowiem, że zostały uruchomione siły obronne organizmu i zaczyna on walczyć z chorobą. Zwiększa się ukrwienie tkanek i komórki obronne mogą szybciej przedostać się do miejsca infekcji. Dodatkowo w podwyższonej temperaturze chorobotwórcze wirusy oraz bakterie są szybciej niszczone. Jednak wysoka gorączka wpływa niekorzystnie na pracę narządów wewnętrznych, zwłaszcza na ośrodkowy układ nerwowy, układ krążenia, nerki, wątrobę.

Bezpośrednią przyczyną jest atak wirusów na osłabiony organizm. Zachorowaniom sprzyja pogodowa i temperaturowa huśtawka, tak charakterystyczna dla jesiennych dni. Dziecko staje się podatne na infekcje właśnie na skutek przechłodzenia. Należy zatem podjąć wszelkie możliwe kroki, aby ustrzec dziecko przed przeziębieniem. Bardzo ważna jest profilaktyka oraz systematyczna stymulacja odporności dziecka.  Bardzo ważne jest także prawidłowe odżywianie dziecka. Osłabienie będące efektem niewłaściwej diety, przemarznięcia czy ogólnego zmęczenia spowodowanego np. niewyspaniem, sprzyja zachorowaniom.
Dziecko jesienią powinno jeść dużo warzyw i owoców, najlepiej świeżych, gdyż zawierają one najwięcej witamin, zwłaszcza witaminy C, wspomagającej odporność organizmu. W okresach wzmożonej podatności dziecka na przeziębienia można podawać mu dodatkowo witaminę C w kroplach lub w postaci tabletek do ssania, zależnie od wieku dziecka. Takie preparaty dostępne są w aptekach bez recepty.
W diecie malucha nie może zabraknąć także cebuli i czosnku. Odporność dziecka można dodatkowo wspomagać, podając mu syrop cebulowy, który jest dostępny w aptece. Przedszkolak powinien otrzymywać łyżeczkę syropu trzy razy dziennie.
Podawanie dodatkowych witamin w okresie jesienno-zimowym wspomoże odporność także dzieci, które mają urozmaiconą dietę. W aptekach jest wiele preparatów multiwitaminowych w postaci kropli, herbatek czy napojów musujących, a dzieci chętnie je piją. Jeżeli nasze dziecko jest niejadkiem, to taki dodatkowy “zastrzyk witaminowy” będzie dla niego wręcz niezbędny. Wybór preparatu można skonsultować najlepiej z magistrem farmacji. Tran, czyli tłuszcz z wieloryba, jest naturalnym preparatem podnoszącym odporność, ale można go podawać dzieciom powyżej 4 roku życia. W tej chwili tran dostępny jest w płynie lub tabletkach o owocowym smaku.
Jesienią można dzieciom podawać leki ziołowe wspomagające odporność, a nie homeopatyczne bo ich działanie nie jest w żaden sposób udowodnione. Jednak taką kurację odpornościową najlepiej uzgodnić wcześniej z lekarzem pediatrą. Najważniejsze jest to, aby preparaty wzmacniające były podawane systematycznie przez dłuższy czas i zawsze w tych samych dniach tygodnia i o tej samej porze.

Kaszel

Kaszel jest ważnym odruchem obronnym. W zasadzie nie trzeba go tłumić, choć suchy jest męczący. Przeziębionego malucha najpierw męczy suche pokasływanie. Przez pierwsze 3–5 dni infekcji wirusowej śluzówka jest podrażniona przez wirusowe zapalenie. Wodnista wydzielina spływa do gardła, krtani i tchawicy, a to wywołuje odruch kaszlu. W drugiej fazie choroby suchy kaszel przechodzi w mokry, wydzielina gęstnieje. Zrób wszystko, aby utrzymywać odpowiednią wilgoć powietrza w pokoju, w którym śpi dziecko. Wilgotne powietrze jest bardzo ważne, bo dzięki niemu śluz w nosie dziecka utrzymuje stan płynny i może szybko spłynąć. Jeżeli powietrze w pokoju będzie suche śluz w nosku dziecka stwardnieje i będzie tkwić w nosie. Aby utrzymać odpowiednią wilgoć powietrza najlepiej zakupić elektryczny nawilżacz powietrza i włączyć go na całą noc. Odrobinę mniej skuteczne są nawilżacze zawieszane na kaloryfer. Możesz też kłaść na kaloryferze mokry ręcznik, ale on bardzo szybko schnie i trzeba go moczyć, co 2-3 godziny, aby odpowiednio nawilżył powietrze. Na suchy kaszel – podawaj dziecku do picia wodę, herbatki owocowe, rozcieńczone kompoty – o temperaturze pokojowej. Jeśli dysponujesz inhalatorem (nebulizatorem), zrób dziecku inhalacje z soli fizjologicznej. Dzieciom powyżej roku możesz podać ziołowe syropy łagodzące kaszel, np. tymiankowy. Na mokry kaszel – przerwij podawanie syropu przeciwkaszlowego, jak suchy kaszel zmieni się w mokry. Drogi oddechowe muszą się oczyszczać z tego, co w nich zalega. Pamiętaj, że maluch nie potrafi wykrztuszać wydzieliny, więc ją połyka i może się zdarzyć, że potem ją zwymiotuje. Wirusowy, a z takim mamy do czynienia przy przeziębieniu, to wodnisto-śluzowa wydzielina z nosa, która po 2-3 dniach gęstnieje. Nie zawsze pojawia się w obu przewodach nosowych jednocześnie. Katarowi towarzyszy kichanie, drapanie w gardle, uczucie zapchanego nosa i ogólnego rozbicia. Dziecko ma też stępiony zmysł smaku i nie chce jeść.
- Zachęcaj dziecko, by dużo piło, by wydzielina była rzadsza i łatwiej ją było odkrztusić.
- Nawilżaj drogi oddechowe, korzystaj z nebulizatora.
- Ułóż dziecko w łóżku w pozycji półsiedzącej – łatwiej mu będzie oddychać. Niemowlę dużo noś na rękach.
- Możesz podawać syropy rozrzedzające wydzielinę. Powyżej roku: Mucosolvan, Deflegmina Ambroksol (nie na noc) oraz syropy ziołowe (o ile nie jest alergikiem). Niemowlęciu nie dawaj leków bez zgody lekarza.
- Oklepuj plecki dziecka Kilka razy dziennie, by ułatwić mu odkrztuszanie.
Jeżeli kaszel bardzo się nasila, wzrosła gorączka, towarzyszy mu duszność i świsty, gdy staje się szczekający lub maluch „zanosi się” (pieje), szybko zadzwoń do lekarza.

Katar

Typowe infekcje kataralne są wywoływane przez wirusy. Małe dzieci mogą mieć katar kilka razy w roku, bo łatwo się nim zarazić – wirus przenosi się drogą kropelkową lub na rączkach. Spróbuj odetkać nos dziecka rozpryskując w nim aspirator. Innym sposobem jest trzymanie dziecka na rękach w takiej pozycji by główka była nieco uniesiona – to również może pomóc usunąć śluz z nosa dziecka.
- U niemowląt pierwszy objaw to sapka – znak, że śluzówka nosa jest w stanie zapalnym. Potem leci z niego wodnista wydzielina. Maluch może mieć też podwyższoną temperaturę. Katar bardziej męczy niemowlę niż starsze dziecko, bo malec ma wtedy kłopoty ze ssaniem.
- U starszych dzieci najpierw może pojawić się drapanie w gardle i pieczenie
w nosie, potem kichanie i wodnista wydzielina. Dziecko marudzi, pokłada się.
Noworodki często kichają, ale zazwyczaj jest to tylko odruch i sposób oczyszczenia noska.
Najlepszą metodą walki z katarem jest oczyszczanie nosa. Tak często jak to konieczne, dziecko powinno wydmuchiwać wydzielinę, ale nigdy z obydwu dziurek jednocześnie, by nie drażnić błony bębenkowej uszu. Szczególnie ważne jest oczyszczanie nosa niemowlętom. Wydzielinę usuwamy wyłącznie za pomocą specjalnej gruszki. Do tego celu nie używamy patyczków kosmetycznych, bo zamiast usunąć wydzielinę, wpychamy ją głębiej do nosa. Lepiej nie podawać żadnych kropli bez konsultacji z lekarzem, bo osuszają śluzówkę nosa. Organizm próbuje to rekompensować zwiększonym wytwarzaniem śluzu i po chwilowej uldze dziecko walczy z nawałem wydzieliny. Wyjątkiem jest preparat nasivin, który można stosować już u 3-miesięcznych dzieci.
- kilka razy dziennie wkraplaj niemowlęciu sól fizjologiczną, by oczyścić mu nos (do każdej dziurki po dwie krople). Potem połóż je na brzuszku i usuń wydzielinę. Gdy nos jest zatkany, użyj gruszki z szerokim końcem, a nie patyczków.
- zastosuj krople do nosa, jeśli katar jest silny, np. Nasivin, Otrivin (dla niemowlęcia Nasivin soft 0,01%, 1–2 krople do każdej dziurki (2–3 razy na dobę przez 2–3 dni).
- Niemowlę częściej trzymaj na rękach w pozycji pionowej. Układaj je na boku lub podłóż pod materacyk książkę, by nie leżał płasko.
- smaruj maścią ochronną Skórę pod noskiem, np. Pantenolem, maścią majerankową (nie nagietkową, bo to silny alergen), Linomagiem lub zwykłą wazeliną.
- Podawaj dużo picia, a niemowlę przystawiaj do piersi.
Jeżeli katar zmieni się na ropny (zielony, żółtawy) lub pojawi się gorączka, kaszel, podejrzenie bólu ucha, koniecznie zadzwoń do lekarza.

Dobre rady na czas choroby

Możesz korzystać z gotowych preparatów lub sięgnąć po zioła. Wybór środka zawsze jednak musisz skonsultować z lekarzem. Fakt, że wiele medykamentów dostępnych bez recepty można stosować już u niemowlaków, nie oznacza, że powinnaś leczyć dziecko sama, bez konsultacji z pediatrą. Przecież każde dziecko choruje inaczej, a niektóre przeziębieniowe objawy mogą być sygnałem innych schorzeń. Nie lekceważ też praktykowanych od pokoleń domowych metod zwalczania infekcji. Są naprawdę skuteczne i, co nie jest bez znaczenia, bezpieczne dla małych dzieci. A jeśli zaczniesz je stosować już przy pierwszych objawach kataru, jest szansa, że nie dopuścisz do rozwoju choroby. Rozgrzewające herbatki, ułatwiające oddychanie inhalacje, bańki oraz ochładzające kąpiele i kompresy przyniosą dziecku ulgę i znacznie przyspieszą jego powrót do zdrowia.
- Podawaj dużo picia, np. letnią herbatkę z sokiem malinowym, wodę z miodem i cytryną (napój nie powinien być zbyt intensywny), lekkie i niekwaśne kompoty.
- zachęć malca, by wypłukał gardło naparem szałwii lub rumianku, a u starszych dzieci wodą z solą albo roztworem sody oczyszczonej (pół łyżeczki na pół szklanki wody).
- nie dawaj tabletek na ból gardła maluchowi (do trzech lat ) – nie będzie umiał ich ssać i może się zakrztusić.
- Stosuj inhalacje za pomocą nebulizatora – to skuteczne, zwłaszcza u niemowląt.
Gdyby pojawiła się wysoka gorączka, dziecko zaczęło mieć kłopoty z przełykaniem, na migdałkach zauważyłaś naloty lub gardło jest purpurowe, skontaktuj się z lekarzem.

Pomogą domowe sposoby leczenia przeziębień, zwłaszcza gdy zastosujemy je od samego początku infekcji.

  • Podaj rozgrzewającą herbatkę z malin lub z lipy, syrop z cebuli, odrobinę czosnku, witaminę C, Rutinoscorbin.
  • Na noc wysmaruj klatkę piersiową oraz plecy maścią Olbas lub Pulmex baby (powyżej 6. miesiąca życia).
  • Zrób inhalacje za pomocą nebulizatora.
  • Podaj środki przeciwgorączkowe, jeśli malec ma gorączkę ponad 38,5°C.